Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) 131 fonu tasfiye etme kararıyla patlak veren fon soygunu, Türkiye’nin finansal piyasalarında derin bir güven krizine yol açtı. Sürecin yönetiminde yaşanan dağınıklık ve denetleyici kurumların sorumluluk üstlenmemesi, kamuoyundaki tepkileri artırıyor.

Denetim mekanizmalarında ciddi açıklar

Meclis Komisyonu’na bilgi veren düzenleyici kurum bürokratları, herhangi bir öz eleştiride bulunmayarak görevlerini eksiksiz yerine getirdiklerini savundu. Ancak ortaya çıkan detaylar, sistemin işleyişindeki ihmalleri gözler önüne seriyor. Özellikle Tera’nın para fonunun izinsiz faaliyet göstermesine ve Takasbank’ın fonlar arası likit aktarımına göz yumulması, denetim zafiyetinin somut göstergeleri olarak değerlendiriliyor.

Mağduriyet boyutu genişliyor

Hükümetin meseleyi 456 bin mağdurla sınırlı tutma eğilimi, geniş kitlelerin tepkisini çekiyor. Uzmanlar, borsada buharlaşan 128 milyar dolar ve MSCI verileri ışığında krizin etkisinin 7 milyon kişiye ulaştığını vurguluyor. Güvenin yeniden tesisi için SPK ve Borsa İstanbul yönetimlerinde köklü bir değişikliğe gidilmesi gerektiği ifade ediliyor.

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde fonların tasfiyesini düzenleyen yasa teklifi görüşmeleri sırasında, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Borsa İstanbul ve Takasbank gibi düzenleyici kurumların yöneticileri, fon piyasalarında yaşanan usulsüzlüklere ilişkin açıklamalarda bulundu. Görüşmelerde, kurumların yaşanan süreçteki sorumluluklarına dair net bir kabul gelmemesi dikkat çekti.

Tera Portföy ve Takasbank Süreci

Takasbank Genel Müdürü Yunus Arıncı, Tera Portföy’e ait TLY fonunun halka açılma sürecinde yaşanan bir usulsüzlüğü komisyona aktardı. Arıncı, fonun TEFAS’a açılması için Tera Portföy’ün SPK kararına atıfta bulunduğunu, ancak o tarihte ortada resmi bir SPK onayı bulunmadığını itiraf etti. Takasbank’ın SPK kararını teyit etmek yerine şirketin KAP bildirimini esas alması sonucu fon işleme açıldı. İlgili izahname değişikliği ise ancak fon işlemleri durdurulduktan sonra, 6 Ağustos 2025 tarihinde onaylandı.

Sorumluluk Tartışmaları ve Bürokratik Yanıtlar

SPK İkinci Başkanı Ahmet Aksu, yaşanan olumsuzluklardan dolayı üzgün olduklarını belirterek denetim sorumluluğuna ilişkin nihai kararın Devlet Denetleme Kurulu incelemesiyle netleşeceğini ifade etti. Aksu, fon rehberinin yayınlanmasındaki 10 aylık gecikmenin piyasadaki riskleri artırdığı eleştirileriyle karşılaştı. Borsa İstanbul Genel Müdürü Korkmaz Enes Ergun ise gerekli bildirimlerin zamanında yapıldığını savunarak kurumunun üzerine düşeni yerine getirdiğini öne sürdü.

MASAK Başkanı Hasan Kaymak, sistemin tüm mali işlemleri önceden denetleme üzerine kurulu olmadığını, şüpheli işlem bildirimi gelmediği sürece bankacılık kayıtlarına müdahale imkanlarının kısıtlı olduğunu belirtti. Komisyon Başkanı Mehmet Muş, bürokratların sorulara verdiği yanıtların yetersiz olduğunu belirterek daha detaylı bir hazırlık yapılması gerektiği uyarısında bulundu. İYİ Parti Milletvekili Erhan Usta ise tüm kurumların işini mükemmel yaptığını iddia etmesine rağmen büyük bir vurgun yaşanmasına tepki gösterdi.

Borsa İstanbul’da tasfiye sürecindeki fon portföylerinde yer alan bazı hisse senetleri, 1 Ekim tarihinden itibaren keskin bir yükseliş trendine girdi. 15 Eylül ile 1 Ekim arasında sert değer kayıpları yaşayan Temapol Plastik, Skyalp Finansal Teknolojiler, Pasifik Eurasia, İnfo Yatırım, Efor Çay ve Lydia Yeşil Enerji gibi hisseler, 1 Ekim sonrasında yüzde 29 ile yüzde 73 arasında değişen oranlarda değer kazandı.

Kayıplar Henüz Telafi Edilemedi

Yaşanan kısa süreli yükselişlere karşın, söz konusu hisselerin 15 Eylül’den bu yana sergiledikleri genel performans hala ekside bulunuyor. İnfo Yatırım, Pasifik Eurasia ve Lydia Yeşil Enerji başta olmak üzere birçok şirket, 1 Ekim sonrası toparlanmaya rağmen 15 Eylül seviyelerinin oldukça altında işlem görüyor. Öte yandan, Tera Finansal Yatırım Holding, Altınkılıç Gıda ve Gündoğdu Gıda gibi hisselerde ise yüzde 90’ı aşan değer kayıpları devam ediyor.

Uzmanlar Yükselişin Nedenlerini Sorguluyor

Piyasa uzmanları, tasfiye sürecindeki fonlarla bağlantılı hisselerdeki bu zıt hareketliliği anlamlandırmakta güçlük çekiyor. Uzmanlar, yükselişin arkasında şirketlerin veya portföy yönetim şirketlerinin kamu yönetimine geçebileceği beklentisinin, bilanço değerleme çalışmalarının veya yöneticilerin doğrudan alım talimatlarının yatabileceğini değerlendiriyor. Yatırımcılar, düşük fiyat seviyelerine gerileyen hisselerdeki bu hareketliliği yakından takip ediyor.