Türkiye, 2026 yılının ilk dokuz ayında dünya genelinde 119 farklı noktaya çay göndererek 25 milyon 21 bin 548 dolar döviz girdisi sağladı. Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliği (DKİB) verilerine göre, bu dönemde toplam 3 bin 360 ton çay ihracatı gerçekleştirildi.

En büyük pazar Birleşik Krallık ve Belçika

İhracat verilerine göre en fazla satış yapılan ülkeler sıralamasında Birleşik Krallık, Belçika ve ABD başı çekti. Birleşik Krallık’a 6 milyon 366 bin 50 dolar, Belçika’ya 5 milyon 989 bin 977 dolar ve ABD’ye 1 milyon 804 bin 526 dolarlık ürün gönderildi.

Rize ihracatın merkezinde yer aldı

Türkiye’nin toplam çay ihracatının değer bazında yüzde 37’sini tek başına karşılayan Rize, 25 ülkeye 1.820 ton çay satışı yaptı. Rize’den gerçekleştirilen bu ihracat operasyonu toplamda 9 milyon 205 bin 793 dolar gelir getirdi.

DKİB Yönetim Kurulu Üyesi Mustafa Okutan, yılın son döneminde ihracat ivmesinin artmasını beklediklerini belirtti. Sektörün temel stratejisinin pazar çeşitliliğini koruyarak yeni coğrafyalara açılmak olduğunu ifade eden Okutan, Türk çayının kalite ve doğallık vurgusuyla uluslararası pazarlardaki bilinirliğini güçlendirmeyi hedeflediklerini kaydetti.

Türkiye saat pazarı, 2025 yılı itibarıyla 1,5 milyar dolarlık bir ekonomik hacme ulaştı. Tüm Saatçi İş Adamları Derneği (TÜSAD) verilerine göre, ülkede yıllık saat satış adedi 8 milyon seviyesinde seyrediyor.

İthalatta İsviçre ve Japonya Etkisi

Sektördeki ithalat verileri 2025 yılında yukarı yönlü bir ivme kazandı. Bir önceki yıla göre yüzde 14,7 artışla 525,4 milyon dolara yükselen ithalatın, yıl sonunda 600 milyon dolar seviyesine ulaşması öngörülüyor. İthal edilen saatlerin değer bazında yüzde 71,3’ü, adet bazında ise yüzde 6,8’i İsviçre’den tedarik edildi. Türkiye genelinde yaklaşık 8 bin satış ve tamir noktası faaliyet gösterirken, yerli üretim ise oldukça kısıtlı seviyede kalıyor.

Vintage ve Mikro Markalara İlgi Artıyor

İstanbul Ticaret Odası (İTO) Gözlükçülük ve Saatçilik Meslek Komitesi Meclis Üyesi Çağrı Gündoğdu, tüketicilerin eğilimlerinde iki ana başlığın öne çıktığını belirtti. Gündoğdu, vintage olarak adlandırılan eski markalara dönüşün sürdüğünü ve inovatif tasarımlarıyla dikkat çeken mikro markaların sektörde yeni bir boşluğu doldurduğunu ifade etti.

Dünya Saatçilik Günü’nün Kökeni Türkiye

Türkiye’nin girişimiyle 2024 yılında ilk kez kutlanan 10 Ekim Dünya Saatçilik Günü, saat kadranlarında estetik bir duruş sergileyen “10’u 10 geçe” realitesinden esinlenilerek belirlendi. İsviçre ve ABD dahil yaklaşık 15 ülkede karşılık bulan bu günün, UNESCO takvimine alınması için resmi girişimler devam ediyor. Sektör temsilcileri, Bursa’da hayata geçirilen saatçilik eğitiminin ardından İstanbul’da da benzer bir okul açmayı ve teknik personel yetiştirmeyi hedefliyor.

Dijital platformlardaki sonsuz kaydırma ve bildirim odaklı tasarım stratejileri, kullanıcıları sürekli bir içerik akışına dahil ederek sosyal medyada kalma süresini artırıyor. Leeds Üniversitesi’nden Öğretim Görevlisi Ludmila Lupinacci, sosyal medya platformlarının etkileşimi en üst seviyeye çıkarmak üzere optimize edildiğini ve bu durumun kullanıcıların sürekli paylaşım yapma ihtiyacı hissetmesine neden olduğunu belirtti.

Sürekli Bağlantıda Kalma İhtiyacı

İnternet kullanımının evlere taşınmasıyla birlikte sosyal ağlar, günlük yaşamın vazgeçilmez bir parçası haline geldi. Lupinacci, platformların kullanıcıları içeride tutmak için harici bağlantılara kısıtlama getirdiğini ve kullanıcıların popüler akımlara katılarak görünürlük elde etmeyi hedeflediklerini ifade etti. Bu etkileşim odaklı yapı, kişisel deneyimlerin şirketler için ekonomik birer istatistik verisine dönüşmesine yol açıyor.

FOMO ve Psikolojik Etkileri

Gelişmeleri kaçırma korkusu olarak tanımlanan FOMO, kullanıcıların sosyal medya kullanımını etkileyen en önemli psikolojik faktörlerden biri olarak öne çıkıyor. ABD Toledo Üniversitesi’nden Dr. Jon D. Elhai ve meslektaşlarının yürüttüğü araştırmaya göre, bu endişeye sahip bireyler kaygılarını hafifletmek için sosyal medya ve akıllı telefon kullanımına yöneliyor. Çalışma, sorunlu sosyal medya kullanımının depresyon, stres ve endişe ile doğrudan bağlantılı olduğunu ortaya koyuyor.