Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Demet Aygün Üstel, uyku bozuklukları ile Alzheimer hastalığı arasında çift yönlü bir ilişki bulunduğuna dikkat çekti. Uyku sırasında beynin hafıza ve öğrenme süreçlerini yönettiğini belirten Üstel, bu dönemde metabolik atıkların uzaklaştırılmasının da sağlandığını ifade etti.

Uyku Kalitesi ve Bilişsel Sağlık

İleri yaşlarda görülen ve süreklilik arz eden uyku problemlerinin yalnızca yaşlanmaya bağlanmaması gerektiğini vurgulayan Üstel, bu durumun bilişsel gerileme açısından bir risk oluşturabileceğini belirtti. Özellikle derin uyku evresinin azalması ve gece sık uyanma gibi sorunların uyku kalitesini düşürdüğü kaydedildi.

Uyku apnesi, horlama veya sabah yorgun uyanma gibi belirtilerin mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden uzman, uyku bozukluğu yaşayan her bireyin Alzheimer olacağı yönünde bir çıkarım yapılmaması gerektiğini hatırlattı. Beyin sağlığını korumak adına kaliteli uyku, düzenli egzersiz ve dengeli beslenme gibi faktörlerin bir bütün olarak ele alınması gerektiği vurgulandı.

Yatırım bankası Morgan Stanley, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) uyguladığı para politikasına ilişkin yeni projeksiyonlarını paylaştı. Kurum, 10 Eylül tarihli Para Politikası Kurulu toplantısında faiz oranlarının yüzde 37 seviyesinde sabit bırakılacağını öngörüyor.

Yılın Son Çeyreğinde Gevşeme Beklentisi

Ekonomistler Georgi Deyanov ve Arnav Gupta tarafından kaleme alınan raporda, dezenflasyon sürecinin yılın son çeyreğinde hız kazanacağı vurgulandı. Banka, bu dönemle birlikte Merkez Bankası’nın temkinli bir faiz indirim döngüsüne girmesini bekliyor.

Analistler, TCMB’nin ekim ve aralık aylarında 100’er baz puanlık iki ayrı hamle yapacağını tahmin ediyor. Güncel verilere göre yıllık enflasyon yüzde 31,51 seviyesinde seyrederken, Orta Vadeli Program’da yıl sonu enflasyon hedefi yüzde 28,4 olarak güncellendi.

2027 Projeksiyonu ve Riskler

Morgan Stanley’nin raporunda, faiz indirimlerinin uzun vadeli bir sürece yayılacağı ifade ediliyor. Buna göre politika faizinin 2027 sonuna kadar kademeli şekilde yüzde 27,50 noktasına gerilemesi bekleniyor. Bununla birlikte kurum, enflasyonist baskılar nedeniyle tahminler üzerinde yukarı yönlü risklerin devam ettiğini hatırlatıyor.

İsviçre merkezli Frontiers in Public Health dergisinde yayımlanan güncel bir araştırma, tarım ilaçlarının dünya genelinde yarattığı halk sağlığı tehdidini gözler önüne serdi. Verilere göre, dünya genelindeki yaklaşık 934 milyonluk tarım nüfusunun yüzde 46’sı her yıl pestisit zehirlenmesi yaşıyor.

Pestisit Tüketimi İki Katına Çıktı

Küresel ölçekte pestisit kullanımını sınırlandırma çabalarına rağmen, yıllık tüketim miktarı 1990 yılından bu yana iki kat artış gösterdi. 2023 yılı itibarıyla dünya genelinde kullanılan tarım ilacı miktarı 3,8 milyon tona ulaştı. Almanya Pestisit Eylem Ağı tarafından hazırlanan rapor, bu durumdan en ağır etkilenen bölgelerin Güney Asya, Güneydoğu Asya ve Doğu Afrika olduğunu belirtiyor. Burkina Faso ise yüzde 84’lük zehirlenme oranıyla listenin başında yer alıyor.

Avrupa’da Bölgesel Farklılıklar

Sıkı düzenleyici önlemler sayesinde pestisit tüketiminin azaldığı tek büyük bölge Avrupa olarak kaydedildi. Batı Avrupa’da yıllık ölüm sayısı 2, Doğu Avrupa’da ise 60 olarak tahmin ediliyor. Bununla birlikte, Güney Avrupa’da zehirlenme vakaları yüzde 32 oranına ulaşırken, bölgede her yıl 1,5 milyondan fazla vaka yaşandığı öngörülüyor.

Araştırmacılar, Birleşmiş Milletler’in 2035 yılına kadar yüksek riskli pestisitleri aşamalı olarak kaldırma hedefine uyulması gerektiğini vurguluyor. Ayrıca, tarım çalışanlarına yönelik eğitimlerin artırılması ve uluslararası düzeyde acil önlemler alınması çağrısında bulunuluyor.