Sosyal medya devlerine Portekiz’de dev toplu dava
Facebook, Instagram, YouTube ve TikTok'a Portekiz'de "bağımlılık yaratan tasarım" gerekçesiyle dava açıldı.
Facebook, Instagram, YouTube ve TikTok gibi platformlar, kullanıcıları manipüle ettikleri ve bağımlılık yaratan tasarımlar kullandıkları gerekçesiyle Portekiz’de yargıya taşındı. Avrupa Birliği’nin en büyük toplu davasını başlatan dijital haklar grubu D3, teknoloji devlerinin kullanıcı iradesini devre dışı bırakan aldatıcı yöntemlere başvurduğunu öne sürdü.
Bağımlılık yaratan tasarım suçlaması
D3 Başkanı Ricardo Lafuente, platformların kullanıcıları uygulamada tutmak için geliştirdiği sonsuz kaydırma, otomatik oynatma ve algoritmik öneriler gibi taktikleri “karanlık tasarım kalıpları” olarak nitelendirdi. Lafuente, bu mekanizmaların kullanıcıların özgür iradesini yok saydığını ve sistemi kumar makineleriyle benzer bir kontrol mekanizması üzerinden işlettiğini savundu.
Şirketler üzerinde yasal denetim çağrısı
Lafuente, sosyal medya şirketlerinin kendi kurallarını belirlemesine izin verilmemesi gerektiğini belirterek, bu mecraların tıpkı kumar sektörü gibi sıkı denetimlere tabi tutulması gerektiğini ifade etti. Şirket içi belgelerin ve ihbarcıların, platformların çocuklar üzerindeki olumsuz etkilerini bildiklerini kanıtladığını belirten D3, davanın Avrupa genelinde yasal bir emsal teşkil etmesini hedefliyor.
Ebeveynlerin çocuklarının dijital alışkanlıkları nedeniyle suçlanmasını haksızlık olarak değerlendiren Lafuente, ailelerin teknoloji uzmanları ve psikologlardan oluşan devasa bir orduya karşı tek başlarına mücadele edemeyeceklerini vurguladı. Sosyal medya platformlarının kullanıcıları cihazlara bağımlı kılan ticari modellerinin değiştirilmesi gerektiğini savunan D3, uluslararası çapta bir dayanışma çağrısında bulundu.



