5 Eylül 2026 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile 15 Temmuz Şehitler Köprüsü, Fatih Sultan Mehmet Köprüsü ve sekiz otoyolun işletme hakkının devri gündeme geldi. Özelleştirme İdaresi’ne hazırlık ve ihale yetkisi veren düzenleme; kiralama, işletme hakkı devri veya gelir ortaklığı yöntemlerinin önünü açıyor. 31 Aralık 2031 tarihine kadar tamamlanabilecek işlemler, sözleşme süresini 30 yıl ile sınırlandırıyor.

Süreçte Belirsizlikler ve Kamu Beklentisi

Hükümetin özelleştirme programına aldığı varlıklar, halihazırda kamu kaynaklarıyla inşa edilmiş ve Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından işletilen altyapıları kapsıyor. Henüz imzalanmış bir sözleşme veya açıklanmış bir ücret formülü bulunmuyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı, otoyollardan elde edilen gelirin bakım ve operasyon giderleri düşüldüğünde 600 milyon dolar kâr olarak nitelendirilemeyeceğini belirterek, yıllık yaklaşık 300 milyon doların işletme maliyetlerine gittiğini vurguluyor.

Doğru Bir Model İçin Beş Temel Şart

Uzmanlar, kamu varlıklarının devrinde ekonomik verimliliğin sağlanması için beş temel kriterin kritik olduğunu belirtiyor. Bu şartlar arasında bağımsız değerleme raporlarının yayımlanması, rekabetçi ihale süreçlerinin işletilmesi ve gelir veya döviz garantisi verilmemesi yer alıyor. Ayrıca, elde edilecek devir gelirinin genel bütçede eritilmek yerine, denetime tabi bir Ulusal Altyapı ve Deprem Dayanıklılık Fonu’na aktarılması gerektiği ifade ediliyor.

Özelleştirme süreci, 2024 yılında 570 milyonun üzerinde aracın geçiş yaptığı öngörülebilir bir kullanıcı tabanına dayanıyor. Sözleşme şartlarının ve yatırım takviminin şeffaf bir şekilde paylaşılması, kamu yararının korunması adına en önemli beklenti olarak öne çıkıyor. Alternatif ücretsiz yolların korunması ve ücret artışlarına tavan getirilmesi, vatandaşın tekel niteliğindeki işletmecilere karşı korunması için elzem görülüyor.