Güncel

Kosta Rika Dışişleri Bakanı Tovar görevden alındı

Kosta Rika Devlet Başkanı Fernandez, kendisinden habersiz Trump ile görüşen Dışişleri Bakanı Tovar’ı görevden aldı.

Published

58 dakika ago

10 Ekim 2026

Mha

Kosta Rika Dışişleri Bakanı Tovar görevden alındı

Kosta Rika Devlet Başkanı Fernandez, Dışişleri Bakanı Tovar’ı kendisinden habersiz şekilde ABD’de düzenlenen bir toplantıya katıldığı gerekçesiyle görevden aldı.

Görüşme krizi nasıl yaşandı

New York’taki Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantıları sırasında gerçekleşen ve Donald Trump’ın başkanlık ettiği oturuma katılan Tovar, Devlet Başkanı Fernandez’i süreç hakkında bilgilendirmedi. Devlet Başkanlığı ofisi, asıl sorunun toplantıya katılım değil, Fernandez’e gerekli bilginin verilmemesi ve katılım imkanı tanınmaması olduğunu açıkladı.

Kısa süreli görev

Olayın ardından ABD’nin San Jose Büyükelçisi Melinda Hildebrand ile bir araya gelen Fernandez, davetin kendisine usulüne uygun iletilmediğini belirterek özür diledi. Fernandez, bakanın tutumunu “Bu tarz hatalar göz ardı edilemez” sözleriyle değerlendirdi. 8 Mayıs tarihinde göreve getirilen Tovar, 139 gün ile Kosta Rika tarihinde bu makamda en kısa süre kalan isim oldu.

Güncel

Türkiye genelinde kadınlarda tütün kullanım oranı yüzde 35 arttı

Türkiye Sağlık Araştırması sonuçlarına göre kadınlarda tütün kullanımı 17 yılda yüzde 35 arttı. Her yıl 125 bin kişi tütün nedeniyle hayatını kaybediyor.

Published

6 dakika ago

10 Ekim 2026

Mha

Türkiye genelinde kadınlarda tütün kullanım oranı yüzde 35 arttı

Sağlık Bakanlığı ve TÜİK verilerine göre, 2025 yılında 15 yaş ve üzeri nüfusta tütün ürünü kullanım oranı erkeklerde yüzde 46, kadınlarda ise yüzde 20,6 olarak tespit edildi. 2008 yılında yüzde 15,2 seviyesinde olan kadınlardaki tütün kullanımı, 17 yıllık süreçte yüzde 35 oranında artış gösterdi.

Tütün kaynaklı ölümler ve risk faktörleri

Türkiye’de her yıl yaklaşık 125 bin kişi tütün kullanımı nedeniyle hayatını kaybederken, bu ölümlerin 25 bini pasif etkilenimden kaynaklanıyor. Ülkedeki toplam ölümlerin yüzde 67,3’ü ise sigarayla doğrudan ilişkili olan dolaşım, tümör ve solunum sistemi hastalıklarına dayanıyor. Tütün dumanına maruz kalmak kalp ve damar hastalıkları ile akciğer kanseri gibi ciddi sağlık sorunlarını tetikliyor.

Mücadele çalışmaları ve yeni denetim modeli

Sağlık Bakanlığı tarafından 1 Eylül 2025 tarihinde faaliyete geçirilen Tütünle Mücadele Timleri, bugüne kadar 1 milyondan fazla vatandaşa ulaştı. Dumansız Hava Sahası uygulaması kapsamında, denetimlerde standardizasyonu sağlamak amacıyla iller arası çapraz denetim mekanizması devreye alındı. Çocuk ve gençleri korumak amacıyla 2024-2028 Tütün Kontrolü Strateji Belgesi çerçevesinde eğitim faaliyetleri sürdürülürken, üniversitelerde sigara kullanımını sınırlandırmayı hedefleyen Dumansız Kampüs rehberi hazırlandı.

Güncel

Japonya’daki Araştırma Manuel Vitesin Beyin Sağlığına Faydasını Kanıtladı

Tohuku Üniversitesi’nin araştırması, manuel vitesli araç kullanımının prefrontal korteksi uyararak zihinsel zindeliği artırdığını ortaya koydu.

Published

22 dakika ago

10 Ekim 2026

Mha

Japonya'daki Araştırma Manuel Vitesin Beyin Sağlığına Faydasını Kanıtladı

Japonya’da bulunan Tohuku Üniversitesi Beyin Gelişimi, Yaşlanma ve Kanser Enstitüsü, manuel ve otomatik vitesli araç kullanımının beyin fonksiyonları üzerindeki etkilerini analiz etti. Prof. Ryuta Kawashima liderliğindeki ekip, manuel şanzımanlı araç kullanmanın zihinsel süreçleri canlı tuttuğunu bilimsel verilerle ortaya koydu.

Bilişsel Süreçleri Aktif Tutuyor

Manuel vitesli araçlarda gerçekleştirilen debriyaj kullanımı ve vites değişimi, prefrontal korteks bölgesini doğrudan uyararak hafıza, odaklanma ve karar alma mekanizmalarını destekliyor. Sürücünün yol şartlarını analiz etmesi, hız takibi yapması ve eş zamanlı olarak pedal kontrolü sağlaması, beynin karmaşık koordinasyon yeteneğini artırıyor.

Otomatik Vites ve Pazar Payı

Otomatik şanzımanlı araçlar sürüş konforu sağlasa da, elektronik sistemlerin kontrolü devralması sürücünün zihinsel uyarılma seviyesini düşürüyor. Uzmanlar, manuel sürüşün özellikle yaşlılık döneminde zihinsel zindeliği korumaya yardımcı olduğunu belirtiyor. Buna karşın pazar verileri farklı bir tablo çiziyor. Best Car Web verilerine göre Japonya’da satılan yeni binek araçlar içerisinde manuel şanzımanlıların oranı yüzde 1 ila 2 seviyesine kadar geriledi.

Güncel

Lord Howe Adasında Kemirgen Temizliği Sonrası Ekolojik İyileşme

Lord Howe Adası’nda 234 bin kemirgenin temizlenmesiyle nesli tükendiği sanılan türler geri döndü ve biyoçeşitlilik %60 oranında artış gösterdi.

Published

38 dakika ago

10 Ekim 2026

Mha

Lord Howe Adasında Kemirgen Temizliği Sonrası Ekolojik İyileşme

Avustralya’nın New South Wales kıyılarının yaklaşık 600 kilometre açığında bulunan Lord Howe Adası, 234 bin kemirgenin temizlenmesinin ardından büyük bir ekolojik dönüşüm yaşıyor. 2019 yılında başlatılan operasyonla, adada 1860’lardan bu yana varlık gösteren ve yerli türler üzerinde yıkıcı etki yaratan fare ile sıçan popülasyonu tamamen ortadan kaldırıldı.

Biyoçeşitlilikte Hızlı Artış

Mayıs ve Aralık 2019 arasında gerçekleştirilen başarılı temizlik süreci, yerli türlerin yeniden canlanmasını sağladı. Siyah kanatlı fırtına kuşunun üreme başarısı bir yıl içerisinde %2,5 seviyesinden %67’ye yükselirken, tehlike altındaki yelyolu kuşunun nüfusu da iki katından fazla artış gösterdi.

Nesli Tükendi Sanılan Türler Geri Döndü

Sydney Üniversitesi ve eyalet çevre departmanı tarafından yapılan bilimsel araştırmalar, adadaki toplam omurgasız miktarında %60 civarında bir artış olduğunu ortaya koydu. 1930’lardan beri görülmeyen yerli bir hamamböceği türü 2022 yılında yeniden keşfedilirken, büyük gövdeli omurgasız türlerinde gözle görülür bir nüfus patlaması kaydedildi. Uzmanlar, istilacı türlerin çekilmesinin besin ağı üzerinde beklenenden daha geniş kapsamlı olumlu etkiler yarattığını vurguluyor.