Rus teknoloji şirketi Yandex, veri merkezlerine düzenlenen İHA saldırıları nedeniyle ciddi bir altyapı kriziyle karşı karşıya kaldı. Söz konusu saldırıların ardından bulut sisteminde yaşanan çöküş, Türkiye dahil pek çok ülkede servislerin durmasına yol açtı.

Türkiye’de ulaşım servisleri durdu

Türkiye genelinde Yandex Go üzerinden taksi çağırma işlemleri yapılamazken, Yandex Navigasyon uygulaması da erişim sorunlarıyla karşılaştı. Canlı harita ve GPS sunucularının yanıt vermemesi nedeniyle kullanıcılar ulaşım hizmetlerine erişmekte zorlandı.

Bölgesel hasar ve enerji kesintisi

Vladimir Bölge Valisi Aleksandr Avdeyev, saldırıların bölgedeki bir tesiste yangına neden olduğunu ve yaklaşık 5 bin kişiye elektrik sağlayan iki trafo merkezinin devre dışı kaldığını bildirdi. Şirket, saldırıda herhangi bir yaralanma yaşanmadığını belirtirken, teknik altyapının acil durum koşullarında yönetildiğini duyurdu.

Yandex, 8 Ekim’de Sasovo ve 9 Ekim’de Kaluga bölgesindeki tesislerinin de hedef alındığını açıklamıştı. Sasovo’daki veri merkezinin faaliyetleri tamamen dururken, Kaluga’daki tesisin altyapısında da kısmi hasar meydana geldiği rapor edildi. Teknik destek kanallarında aksaklıklar yaşanabileceğini belirten şirket, müşterilerine alternatif sistemlere geçiş yapmaları yönünde çağrıda bulundu.

İstanbul-İzmir Otoyolu Akhisar mevkiinde Bursa’dan İzmir istikametine seyreden bir tur otobüsü ile çekici çarpıştı. Saat 11.11’de gerçekleşen kazada ilk belirlemelere göre 11 kişi yaşamını yitirdi.

Kurtarma Çalışmaları ve Yaralıların Durumu

İhbar üzerine olay yerine çok sayıda sağlık, itfaiye, polis ve AFAD ekibi sevk edildi. Ekiplerin bölgedeki çalışmaları sonucunda 27 yaralı araçlardan çıkarılarak ambulanslarla Akhisar ve Manisa’daki hastanelere nakledildi.

Yaralıların tedavileri hastanelerde sürdürülürken, kaza sonrası bölgedeki kurtarma operasyonları tamamlandı. Olayla ilgili soruşturma süreci devam ediyor.

Yapılan güncel araştırmalar, dünyadaki tüm yeni kanser teşhislerinin yaklaşık yüzde 12’sinin enfeksiyon kaynaklı olduğunu ortaya koydu. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Yüksel Ürün, enfeksiyon ve kanser arasındaki ilişkinin 2024 verileriyle yeniden tanımlandığını belirtti.

Enfeksiyon Yükü ve Kanserleşme Mekanizmaları

Araştırma, daha önceki analizlere kıyasla 16 yeni enfeksiyon-kanser ilişkisini kapsayarak bilimsel literatürde geniş bir çerçeve oluşturuyor. Uzmanlar, kanser gelişiminde yalnızca virüslerin değil, bakteri ve parazitlerin de kritik rol oynadığını vurguluyor. Özellikle H. pylori bakterisi, dünya genelindeki tek bir mikroorganizmaya bağlı en yüksek kanser yükünü oluştururken; HPV, hepatit B ve C ile EBV virüsleri de kanserle ilişkilendirilen başlıca etkenler arasında yer alıyor.

Prof. Dr. Ürün, bir virüsle enfekte olmanın doğrudan kanser gelişimi anlamına gelmediğini, sürecin genellikle enfeksiyonun kronikleşmesi ve diğer biyolojik faktörlerin birleşimiyle ‘kusursuz fırtına’ etkisi yarattığını ifade ediyor. Bağışıklık sistemini baskılayan HIV gibi virüsler ise dolaylı yoldan diğer kanser yapıcı enfeksiyonların etkisini kolaylaştırıyor.

Korunma Stratejileri ve Erişim Sorunu

Enfeksiyona bağlı kanser vakalarının büyük çoğunluğu düşük ve orta gelirli ülkelerde görülüyor; bu durum sorunu biyolojik bir mesele olmanın ötesinde aşı, tarama ve tedaviye erişim meselesi haline getiriyor. Hepatit B ve HPV aşıları kanseri önlemede kanıtlanmış en güçlü araçlar olarak öne çıkarken, EBV ve H. pylori gibi etkenlere yönelik aşı çalışmaları devam ediyor. Uzmanlar, H. pylori gibi durumlarda rastgele test yerine, aktif enfeksiyonun doğru yöntemlerle saptanarak tedavi edilmesinin stratejik önem taşıdığını belirtiyor.