Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Kanada’ya birlik tarihinde bir ilk olacak ‘ortak üyelik’ statüsü teklif etti. Avrupa Parlamentosu genel kurulunda konuşan Leyen, Kanada ile mevcut ilişkileri en üst düzeye taşıyarak stratejik bir ittifak kurmayı hedeflediklerini açıkladı.

Stratejik İş Birliği ve Ekonomik Güvenlik

Kanada Başbakanı Mark Carney’nin de hazır bulunduğu oturumda duyurulan bu girişimin, iki taraf arasındaki ekonomik ve teknolojik bağı güçlendirmesi bekleniyor. Kapsamlı Ekonomik ve Ticaret Anlaşması (CETA) temelinde yükselecek yeni modelde; yapay zeka, savunma sanayisi, siber güvenlik ve kritik ham madde tedariki gibi alanlarda entegrasyon hedefleniyor.

Kanada’nın sahip olduğu bakır, lityum ve nikel gibi zengin ham madde rezervleri, AB’nin tedarik zinciri güvenliği açısından kritik bir rol oynuyor. Mevcut durumda AB antlaşmalarında ‘ortak üyelik’ şeklinde resmi bir statü bulunmaması nedeniyle, bu öneri bir ilk olma özelliği taşıyor.

Siyasi Arka Plan ve Ticari Gerilimler

Kanada Başbakanı Carney, 14 Eylül tarihinde ülkesinin tam üyelik hedeflemediğini ancak daha derin bir ortaklık için görüşmelere açık olduğunu belirtmişti. Kanada hükümeti, bu kapsamda tam üyelik dışındaki en kapsamlı iş birliği modellerini incelemek üzere özel bir temsilci görevlendirdi.

Söz konusu yakınlaşma çabaları, Kanada ile ABD arasında yaşanan ticari gerilimlerin gölgesinde ilerliyor. ABD yönetiminin Kanada mallarına yönelik 8 Eylül’de başlattığı gümrük vergisi uygulamalarına, Kanada hükümeti 25 Ağustos’ta mütekabiliyet esasına göre karşılık vermişti.