Türkiye’de yaşamın hemen her alanında gözlemlenen vasatlık, kurumsal ve sosyal ilişkilerde baskın bir karakter haline geldi. İngilizcede ‘mediocre’ kavramından türetilen ve ‘mediocracy’ olarak adlandırılan bu durum, vasat olanın korunduğu ve desteklendiği bir iktidar yapısını beraberinde getiriyor.

Vasatizmin Toplumsal Kökenleri

Yazar Fabian Tassano, Mediocracy: Inversions and Deceptions in an Egalitarian Culture adlı kitabında vasatizmin eşitlikçi popülizmin yükseldiği toplumlarda geliştiğini belirtiyor. Bu yapı, yaratıcı ve farklı düşünceyi tehdit olarak algılarken, vasat olanı teşvik eden paternalist bir elit grubunu besliyor. Soljenitsin gibi düşünürlerin de eleştirdiği bu süreç, çağdaş toplumlarda siyaseten doğruculuk ideolojisiyle hizaya sokma aracı olarak kullanılıyor.

Türkiye İçin Risk Faktörü

Türkiye’nin küresel ölçekte bir güç olma hedefi, sadece ekonomik veya diplomatik hamlelerle değil, aynı zamanda nitelikli bir insan kaynağıyla mümkün görünüyor. Kaliteye yatırım yapılmaması ve vasatlığın hegemonyasının demokrasinin bir başarısı olarak görülmesi, uzun vadede anlamlı yönetimlerin kurulmasını imkansız kılıyor. Ülkenin gelişme potansiyelini gerçekleştirebilmesi için vasatlıktan uzaklaşıp yaratıcı düşünceye alan açması gerektiği vurgulanıyor.