Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından imzalanan karar ile Türkiye’deki bazı kritik ulaşım ağlarının işletme haklarının özelleştirilmesi süreci resmen başlatıldı. Karar kapsamında İstanbul’daki iki köprünün yanı sıra İstanbul-Ankara, İstanbul-Edirne ve İzmir-Aydın otoyollarının işletme hakkı 30 yıllığına ihale yoluyla devredilecek.

Özelleştirme ve Gelir Tahsili Süreci

Hükümetin daha önce de gündeme getirdiği ancak çeşitli nedenlerle iptal ettiği işletme hakkı devri, devletin gelecekte elde edeceği gelirleri peşin tahsil etme stratejisi olarak öne çıkıyor. Uygulama, ekonomik literatürde kamu-özel iş birliği modelleriyle benzerlik gösteren ve geçmişteki iltizam sistemini anımsatan bir yapı ile kurgulanıyor.

Sistem Nasıl İşliyor?

İhale sürecinde en yüksek teklifi veren işletmeci, belirlenen otoyol ve köprülerin kullanım gelirlerini devralacak. Devlet, bu süreçte işletmeciye belirli sayıda araç geçiş garantisi vererek asgari gelir taahhüdünde bulunabiliyor. Uzmanlar, bu modelin müteahhit kâr payı nedeniyle nihai tüketiciye yansıyan maliyetleri artırabileceğine ve devletin finansal yükünü uzun vadede etkileyebileceğine dikkat çekiyor.

Daha önce Osmangazi Köprüsü ve Kütahya-Afyon hattındaki havaalanı gibi projelerde uygulanan garanti sistemleri, kamu bütçesi üzerinde ek bir maliyet unsuru oluşturmuştu. Mevcut durumda devlet, yeni bir yatırım inşa etmek yerine, halihazırda bütçe kaynaklarıyla tamamlanmış varlıkların gelecekteki gelirlerini nakde dönüştürmeyi hedefliyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın kararıyla İstanbul’daki iki köprü ile İstanbul-Ankara, İstanbul-Edirne ve İzmir-Aydın otoyollarının işletme hakları 30 yıllığına devredilmek üzere ihaleye çıkarıldı. Söz konusu projelerin işletme hakkı, ihalede en yüksek teklifi veren tarafa aktarılacak.

İltizam Modeli ve Kamu-Özel İşbirliği

Hükümet daha önce de benzer bir devir sürecini başlatmış ancak ihaleler ya iptal edilmiş ya da süreç sonuçsuz kalmıştı. Uzmanlar, bu yöntemi Osmanlı dönemindeki iltizam sisteminin modern bir versiyonu olarak nitelendiriyor. Devlet, gelecekte elde edilecek gelirleri peşin tahsil etmeyi hedeflerken, bu model kamu hizmetlerinin maliyetini artırma riski taşıyor.

Sistem, kamu-özel işbirliği kapsamında belirli araç geçiş sayıları veya hizmet garantileri üzerinden işliyor. Geçmişteki Kütahya-Afyon havaalanı ve Osmangazi Köprüsü gibi örneklerde, garanti edilen sayıların tutmaması veya devletin sübvansiyon zorunluluğu nedeniyle kamu bütçesinden ödemeler yapıldı. İstanbul Havaalanı’nda ise yolcu garantileri aşılmasına rağmen işletmeci avantajları nedeniyle kamu maliyeti tartışılmaya devam ediyor.

Dünyaca ünlü mücevher markası Cartier, İstanbul Büyükada’da gerçekleştirdiği özel bir organizasyonla Orta Doğu, Hindistan ve Türkiye’den gelen 68 seçkin misafirini ağırladı. Splendit Palas Oteli’nin tamamının kapatıldığı etkinlikte, markanın “Into the Wild” adlı deneyim programı kapsamında iki gün boyunca çeşitli atölye çalışmaları ve mücevher sergileri düzenlendi.

Zanaat ve mücevher bir arada

Etkinliğin ilk gününde konuklar, Maison Cartier’nin imza renkleriyle dekore edilmiş bir alanda ağırlandı. Dubai merkezli RIKAS Group tarafından sunulan akşam yemeği, canlı müzik performansları eşliğinde gerçekleşti. İkinci günde ise geçici bir atölye kurularak Türkiye, Hindistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden gelen zanaatkarlar tarafından mozaik, cam işçiliği, ebru ve kağıt sanatı gibi alanlarda uygulamalı eğitimler verildi.

Efsanevi tasarımlar sergilendi

Hava karardıktan sonra otelin bahçesi, markanın sembolü haline gelen hayvan figürlerine adanmış bir sergi alanına dönüştürüldü. Panter, kaplan, timsah ve zebra gibi figürlerden ilham alan yüksek mücevher tasarımları, modeller üzerinde sergilendi. Etkinliğe Tuba Büyüküstün, Büşra Develi, Yousra, Nadine Labaki ve Suhana Khan gibi isimlerin de aralarında bulunduğu davetliler katıldı. Kutlamalar, gece saat 03.00’e kadar süren müzikli bir after-party ile sona erdi.